Tiroglossal kanal kisti tiroglossal kanal artıklarından gelişen konjenital bir anomalidir ve genç erişken popülasyonda %7 oranında görülür ¹. Sıklıkla boyun ön-orta hatta görülür ve lenfatik kökenli tümörler dışındaki boyun tümörlerinin %40’ını oluştururlar ¹. Tiroglossal kanal kistinde karsinom gelişimi oldukça nadirdir ve olguların %1’inden azında gözlenir ^2,3.

İlk vakaların 1911’de Bredano ve 1915’de Uchermann tarafından tanımlanmasına rağmen o tarihten itibaren 200’den az olgu kaydedilmiştir ^4-6. Literatürde geniş seriler olmamakla beraber Ortiz ve arkadaşları çalışmalarında 5 vakalık, Miccoli ve arkadaşları çalışmalarında 18 vakalık serilerbildirmişlerdir ^7,8

Olguların çoğu klinik olarak tiroglossal kanal kisti şeklinde tanımlanmış ve malignite eksize edilen cerrahi spesimenin histolojik çalışmasında tesadüfen ortaya konmuştur. Miccoli ve arkadaşlarının çalışmalasında vakaların %50’sinde tanı postoperatif incelemede konmuştur⁸. Biz tiroglossal kanal kistinde ince iğne aspirasyon biyopsisi ile papiller karsinomun tanımladığı bir olgu sunuyoruz.

15 yaşında genç bayan 1 ay önce farkettiği ve büyüme gösteren boyunda ağrısız şişlik şikayeti ile başvurdu. Boyuna ve vücudun herhangi bir bölgesine radyasyon öyküsü yoktu.Hasta klinik olarak ötiroid idi. Muayenede boyun orta hattında lokalize 2x2 cm’lik immobil nodül saptandı. Kitle sol tarafa doğru çıkıntılı ve dilin içeri-dışarı hareketiyle vertikal olarak hareket ediyordu. Troid bezi normal boyutlarındaydı ve ele gelen nodül yoktu. Palpasyonda servikal lenfadenopati saptanmadı. Yapılan tiroid ultrasonoğrafisinde sol alt polde 0.5X0.7 cm’lik nodül troid isthmus süperiorunda tiroidden ayrı 2.3X1.9 cm’lik kitle saptandı.Tiroid sintigrafisinde tiroid bezinin yerleşimi ve tutulumu normaldi. Boyun orta hattındaki kitleden ince iğne aspirasyon biyopsisi yapıldı. Preparatlar tiroid papiller karsinomuna ait özellikler gösteriyordu (Resim 1). Hücre çekirdeği genişleme gösteriyordu ve bazılarında nükleer çentiklenme ve intranükleer sitoplazmik inkluzyon mevcuttu (Şekil 2).

Tümör küboidal hücrelerle kaplı fibröz kordlar içeren papiller çıkıntı gösteriyor

İntranükleer sitoplazmik inklüzyon gösteren hücreler

Operasyonda 2cm çaplı sert kitle hiyoid kemik korpusuyla birlikte çıkarıldı (Sistrunk Ameliyatı) ve komplikasyon olmadan total tiroidektomi yapıldı. Tiroid replasman tedavisi başlandı. Ameliyat sonrasında 14 ay boyunca klinik olarak ve tiroid sintigrafisi ile izlenen hastada rekürrense ait kanıt saptanmadı.

Tiroid bezi embriyogenezi yirmidördüncü gününde gelişen ilk endokrin bezdir. Dil tabanında foramen caecum yoluyla yükseldikten sonra orta hatta aşağı doğru göç ederek normal pozisyonunu alır. Normalde kanal kendiliğinden kaybolur ancak nadiren sebat eder. Sebat eden tiroglossal kanalın genişlemesiyle kist oluşabilir.

Genellikle kist diğer nedenlerle yapılan fizik muayenede tesadüfen saptanır. Nadir görülmesi nedeniyle cerrahi eksizyondan önce maligniteden kuşkulanılmaz. Hastalar genellikle büyümeye meyilli olmayan palpabl kitle nedeniyle medikal tedavi alırlar. Çoğu kitle fizik muayenede orta hatta ele gelir. Bununla birlikte sunulan olguda görüldüğü gibi kist lateralde özellikle sol tarafta lokalize olabilir^2,9. Fikse ve boyutu hızla artış gösteren bir kitle varlığında maligniteden kuşkulanılabilir. İleri yaştaki hastalar, kadın hastalar ve lezyonun hızlı büyüme gösterdiği hastalar malignite yönünden daha fazla risk altındadır ¹⁰.

İki tür histolojik tip tariflenmiştir; birincisi ve sıklıkla görüleni tiroid elemanlarından köken alır, ikincisi ise skuamöz elemanlardan köken alır. Olguların %80’inde papiller karsinom, %9’unda mikst papiller ve folliküler karsinom, %7’sinde skuamöz karsinom, %2’sinde adenokarsinom, %1’inde folliküler karsinom ve %1’inde anaplastik karsinom kaydedilmiştir^11-13. Sunduğumuz olguda papiller karsinom mevcuttu.

Tiroglossal kist tespit edilen hastalar ince iğne aspirasyon biyopsisi ile değerlendirilmeli, ince iğne aspirasyon biyopsi sonucu şüpheli veya yetersiz olduğu durumlarda frozen çalışılmalıdır ⁷. Yetişkin bir insanda tiroglossal kist saptandığında ultrasonoğrafi, ince iğne aspirasyon biyopsisi ve doğru cerrahinin seçimi açısından tiroidin ve boyun lenf nodlarının ayrıntılı incelenmesi gerekmektedir ⁷.

Tiroglossal kanal kistinden gelişen malign lezyonların tedavisi kesinlik kazanmamıştır. Tiroglossal traktın çıkarılması standart prosedürdür ancak tümör yayılımı uygulanacak cerrahi yöntemi belirler^14,15.

Tiroglossal kanal kistinden gelişen papiller karsinomada Sistrunk ameliyatıyla %95’e varan kür oranları bildiriliyor ⁵. Bu malignitenin gelişimi hakkında değişik hipotezler ortaya atılıyor. Bunlardan birinde tiroglossal kanal kisti squamöz epitel ile döşeli olduğundan buradan gelişebilecek bir karsinomun ancak squamöz tipte olacağı ve saptanan papiller karsinomun ancak tiroid bezindeki primer lezyonun metastazı olabileceği ve bunun için total tiriodektominin gerektiği öne sürülmüştür ^16,17. Miccoli ve arkadaşları çalışmalarında tiroglossal kanal kistinden gelişen papiller karsinomada saptadıkları 18 vakanın 6 tanesinde birlikte tiroid maliğniteside saptamıştır ⁸. Total tiroidektomi aynı zamanda I 131 sintigrafisi ve tiroglobulin düzeyi takibi ile rekürrenslerin gösterilmesinde kolaylık sağlar ¹². Sistrunk prosedürü ile birlikte total tiroidektomi hastalara operasyon sonrası takip, kalıcı ve etkin tedavi açısından mutlaka uygulanmalıdır ⁸. Bu nedenle bizde sunduğumuz olguda total tiroidektomi uyguladık.

Tiroglossal kanal kistinden gelişen papiller karsinomun prognozu tiroid bezi ile benzer ve iyidir ^11,18. Tiroglossal kanal kistinin papiller karsinomundan ölüm bildirilmemiştir. Sadece Nausbaum anaplastik karsinoma bağlı bir ölüm bildirmiştir ¹⁹. Squamöz hücreli kanserin prognozu kötüdür ve en fazla birkaç yıl yaşam süresi vardır. Sadece Maxwell ve Marchetta uzak metastaz bildirmişlerdir ²⁰. Uzak metastaz oldukça nadirdir ve prognozu çok iyidir.

Sonuç olarak tiroglossal kanal kistinden gelişen papiller karsinomda Sistrunk prosedürü ve tiroidektomi seçilecek tedavi şekli olmalıdır. Hastaların doğru takibi ve rekürrenslerin erken gösterilmesi imkanını tanıdığından total tiroidektomi seçilecek prosedür olmalıdır.