Son Bir Yıl İçinde Fırat Üniversitesi Fırat Tıp Merkezi Parazitoloji Laboratuvarında Koproparazitolojik İnceleme Sonuçları

Salih KUK; Ahmet ERENSOY; Neslihan KELEŞTEMUR

2006, Cilt 11, Sayı 2, Sayfa(lar) 113-115

Özet Summary Tam Metin (HTML) Tam Metin (PDF)

Results of Parasitological Examination of Stools in the Parasitology Laboratory of the Firat University Firat Medical Central inside the last year

Salih KUK, Ahmet ERENSOY, Neslihan KELEŞTEMUR

Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı, ELAZIĞ

Keywords: Bağırsak parazitleri, Tıp Fakültesi, İntestinal parasites, Medical Faculty

7.570 görüntülenme 3.096 indirme

Bu çalışma, ilimiz Tıp Fakültesi hastanesine başvuran hastalardaki bağırsak parazitlerinin dağılımının son bir yıllık durumunu incelemek amacıyla retrospektif olarak yapıldı.

Çalışma kapsamına polikliniklerden veya kliniklerde yatırılarak izlenen hastalardan gelen, selefon bant ile nativ-Iugol yöntemi ve şüpheli durumlarda trikrom ve asit-fast boyalı preparasyonlar hazırlanarak incelenen dışkı örneklerinin sonuçları değerlendirmeye alındı.

İncelenen 1218 örneğin 210(%17.24)'unda parazit saptanmış olup en sık saptanan parazitlerin sırasıyla Blastocystis hominis %26.66, Giardia intestinalis %24.76 ve Entamoeba coli %20.95 olduğu görüldü. Ayrıca tek tür parazit sıklığının %16.01, iki tür parazit sıklığının ise %1.23 olduğu saptandı.

Bu sonuçlar bağırsak parazitlerinin günümüzde de önemini koruyan bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Bu sebeple konuya dikkat çekici bu tür çalışmalara devam edilmesinin ve koruyucu önlemlere yönelik çalışmalara daha fazla önem verilmesinin gerektiğini düşünmekteyiz.©2006, Fırat Üniversitesi, Tıp Fakültesi

In this study, results of parasitological examinations of stools in the Parasitology laboratory of the Fırat University Medical Centre were evaluated retrospectively in order to determine the distribution of intestinal parasites in our region for the last year.

The study included the results of the stool samples taken from outpatients and inpatients that were referred to our hospital between 2004 and 2005. All of the samples were investigated by the cellophane tape method and the direct wet mount method. Also, trichrome stained and acid-fast stained preparations were examined in ambiguous cases.

During the period intestinal parasitic disease was detected in 210 (17.24%) of all patients. Only one species of parasite was found in 195 patients whereas two species were found in 15 cases. The most parasites were B. Hominis (26.66%), G. İntestinalis (24.76%) ve E. coli (20.95%) respectively.

The result of this study is similar to our country and previously our results. It has been shown that intestinal parasites are still important for public health. ©2006, Fırat Üniversitesi, Tıp Fakültesi

Giriş

Paraziter hastalıklar tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Paraziter hastalıkların bulaşmasını sağlayan faktörlerin önlenmesine ve alınan koruyucu tedbirlere rağmen yapılan çalışmalar bu sorunun günümüzde de devam ettiğini göstermektedir. Paraziter hastalıklar arasında bağırsak parazitleri daha yaygın olarak görülmektedir. Bu yaygınlıkta etkin olan faktörler arasında; toplumların yaşam standartları, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel durumu, yaş, cins, eğitim durumu, beslenme, iklim ve hijyen gibi faktörler yer almaktadır ^1,2,3.

Bağırsak parazitlerinin yaygınlığı bu faktörlerin yanı sıra ülkemiz bölgelerinde de değişik dağılımlar göstermektedir. Bu sebeple bu çalışmada ilimiz Tıp Fakültesi hastanesine başvuran hastalardaki bağırsak parazitlerinin dağılımının son bir yıllık durumunu incelemeyi amaçladık

Materyal ve Metot

Bu çalışma Aralık 2004 ve Kasım 2005 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Fırat Tıp Merkezi Parazitoloji Laboratuvarı son bir yıllık sonuçlarını kapsamaktadır. Çalışma kapsamına polikliniklerden veya kliniklerde yatırılarak izlenen hastalardan gelen selefon bant ile nativ-Iugol yöntemi ve şüpheli durumlarda trikrom ve asit-fast boyalı preparasyonlar hazırlanarak incelenen dışkı örneklerinin sonuçları değerlendirmeye alındı. Bu kriterlere uyan 1218 örneğin sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. Sonuçlar parazit türleri, cinsiyet ve yaşa göre dağılımı yönünden irdelendi.

Bulgular

İncelenen 1218 örneğin 210(%17.24)'unda parazit saptanmış olup örneklerin 195'inde bir tür parazit, 15'inde iki tür parazit saptanmıştır. Laboratuvara gelen örneklerin aylara göre dağılımı ve parazit saptanma yüzdeleri Tablo 1de sunulmuştur. Buna göre laboratuvara ilkbaharda daha çok örnek geldiği görülmüştür. Mart, Nisan ve Mayıs aylarında sırasıyla 210, 137 ve 130 örnek gelmiş olup bu, tüm örneklerin %39.16sını oluşturmaktadır. Saptanan parazit türleri ve cinsiyete göre dağılımı Tablo 2de sunulmuştur. En sık rastlanan parazitlerin sırasıyla Blastocystis hominis %26.66, Giardia intestinalis %24.76 ve Entamoeba coli %20.95 olduğu görülmüştür.

Tablo 1: Laboratuvara gelen örneklerin aylara göre dağılımı

Tablo 2: Saptanan parazit türleri ve cinsiyete göre dağılımı

Tartışma

Ülkemizde bağırsak parazitlerinin dağılımının üniversite hastanelerinde yapılan çalışmalar göz önünde bulundurulduğunda %6.27-52.7 arasında değiştiği görülmektedir ^4-19,17-19. Bölgemiz hastanesinde 1988- 1990 yılları arasında yapılan bir çalışmada %28.6, 1997-2001 yılları arasında yapılan diğer çalışmada ise % 16.09 oranında bağırsak paraziti saptandığı bildirilmiştir. Hastanemizin son bir yıllık durumunu incelemek için yapılan bu çalışmada ise %17.24 olarak bulunmuştur. Bu oran ülkemizden bildirilen sonuçlarla ve hastanemizde 1997-2001 yılları arasında yapılan çalışma ile benzerlik göstermektedir ^20,21.

Ülkemizde en sık bulunan parazitlerin G. İntestinalis ^7,8,14,15, B. Hominis ^10,18, Ascaris lumbricoides ¹³ ve Enterobius vermicularis ^4,16 olduğu bildirilmiştir. Hastanemizde 1988-1990 ve 1997-2001 yılları arasında yapılan çalışmalarda ise sırasıyla E. coli, G. İntestinalis ve Entamoeba histolytica olduğu bildirilmiştir. Yapılan bu çalışmada ise B. Hominis (%26.66)de artış saptanmış ve ilk sırayı almıştır. İkinci sırada G. İntestinalis %24.76, üçüncü sırada ise E. coli %20.95 oranında saptanmıştır.

Bir konakta birden fazla parazit görülebilmektedir. Üniversite hastanelerinden bildirilen çalışmalarda aynı konakta tek tür parazit sıklığının % 11-23.75, iki tür parazit sıklığının %0.20-4.47 değiştiği bildirilmiştir ^4,7,8,11,18. Hastanemizde 1988-1990 ve 1997-2001 yılları arasında yapılan çalışmalarda bir konakta bir tür parazit bulunma sıklığı sırasıyla %19.2 ve %13.10, iki tür parazit bulunma sıklığı ise %9.48 ve %2.78 olarak bildirilmiştir. Bu çalışmada tek tür parazit sıklığının %16.01, iki tür parazit sıklığının ise %1.23 olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar ülkemizde yapılan diğer çalışmalar ve hastanemizde yapılan son çalışma ile benzerlik göstermekle beraber parazit sıklığında bir azalma görülmektedir. Bu azalmanın sosyo-ekonomik iyileşmelere, alt yapı olanaklarının daha da geliştirilmesine, kişisel, ailevi ve toplum çapında bilinç seviyesine artmasına bağlı olabileceğini düşünmekteyiz.

Sonuç olarak, ülkemizde yapılan çalışmaların yanı sıra hastanemizde 1988-1990 ve 1997-2001 yıllarında çalışmalarda göz önünde bulundurulduğunda parazit görülme sıklığında yıllara göre bir azalma saptanmıştır. Fakat çalışmada bildirilen %17.24lük oran bağırsak parazitlerinin günümüzde de önemini koruyan bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Bu sebeple konuya dikkat çekici bu tür çalışmalara devam edilmesinin ve koruyucu önlemlere yönelik çalışmalara daha fazla önem verilmesinin gerektiğini düşünmekteyiz.

Kaynaklar

1)Garcia LS, Bruekner DA. Diagnostic Medical Parasitology. Third Edition, Washington DC: ASM Pres, 1997: 6-54.

2)Saygı G. Temel Tıbbi Parazitoloji. 1. baskı, Sivas: Esnaf Ofset Matbaacılık, 1998: 31-34.

3)Unat EK, Yücel A, Altaş K, Samastı M. Unat'ın Tıp Parazitolojisi. İnsanın Ökaryonlu Parazitleri ve Bunlarla Oluşan Hastalıkları. 5. baskı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Vakfı Yayınları, 1995: 482-680.

4)Altıntaş N, Karacasu F, Yurdagül C, Yazar S. 1991-1994 yıllarında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji poliklinik laboratuvarına başvuran hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1996; 20: 395-400.

5)Aydemir M, Yorgancıgil B, Demirci M. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Laboratuvarına başvuran hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1996; 20: 87-90.

6)Baykan M, Aldemir OS, Baysal B, Gökçen A. Konya Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 1993-1998 yıl1an arasında parazit olgularının irdelenmesi. Türkiye Parazitoloji Dergisi 2000; 24: 152-155.

7)Çelik T, Bayındır Y, Tevfik M, Daldal N. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Turgut Özal Tıp Merkezi Parazitoloji Laboratuvarı'na başvuran hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 2000; 24: 380-383.

8)Doğan N, Kiraz N, Bolatlı T, Durmaz G, Akşit F, Akgün Y. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Tıp Fak. Hastanesinin 10 yıllık bağırsak parazitlerinin inceleme sonuçları. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1993; 17: 36-42.

9)Durupınar B, Saniç A, Günaydın M, Birinci A. Samsun yöresinde bağırsak parazitlerinin görülme sıklığı. 9. Ulusal Parazitoloji Kongresi. 1995, Antalya.

10)Öner YA, Dinçer N, Büget E. İstanbul Tıp Fakültesinde 1985- 1995 yılları arasında incelenen 392226 dışkı örneğinde parazitolojik bulgular. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1997; 21: 167-168.

11)Oğuztürk H, Çeliksöz A, Değerli S, Özçelik S. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Laboratuvarına bir yıl içinde başvuran hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 2001; 25: 151-154.

12)Özbilge H, Seyrek A, Aslan G, Taşçı S. Şanlı Urfa İlimizde bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1998; 22: 41-43.

13)Saygı G, Temizkan N, Yılmaz M, Özçelik S. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Rutin Laboratuvarında altı yıllık dışkı inceleme sonuçları. 22. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, Serbest Bildiriler Kitabı. 1986: 157-163.

14)Şener B, Ergüven S, Ercis S. 1980- 1996 yıllarında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji laboratuarında dışkının parazitolojik inceleme sonuçları. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1998; 22: 37-40.

15)Taşçı S, Balcıoğlu C. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde 1995 yılında saptanan bağırsak parazitlerinin değerlendirilmesi. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1996; 20: 387-393.

16)Aydemir M, Yorgancıgil B, Demirci M. 1996. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Laboratuvarına başvuran hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1996; 20: 87-90.

17)Yazar S, Hamamcı B, Birhan M, Şahin İ. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Laboratuvarına başvuran hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 2001; 25: 53-55.

18)Yılmaz H, Cesur Y, Özkaya E, Gödekmerdan A, Gül A. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Laboratuvarına başvuran 0-13 yaş grubu çocuklarda bağırsak paraziılerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1997; 21: 387-390.

19)Yılmaz H. Türkdoğan K, Berktaş M, Akman N, Tuncer İ, Algün E, Gül A, Göz Y. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Laboratuvarına başvuran 14 yaş ve üzerindeki hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1997; 21: 49-54.

20)Ay S, Yılmaz M, Aşçı Z, Barlas H, Yücel A. Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Laboratuvarına başvuran hastalarda bağırsak parazitlerinin dağılımı. Türkiye Parazitoloji Dergisi 1991; 15: 88-91.

21)Kaplan M, Kuk S, Gödekmerdan A, Demirdağ K, Kalkan A. 1997-2001 yılları arasında Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji laboratuarında dışkının parazitolojik inceleme sonuçları. Türkiye Parazitoloji Dergisi 2002; 26: 208-211