Atopik dermatit bebeklik ve çocukluk çağında insidansı artma gösteren, sık görülen kronik tekrarlayan bir hastalıktır. Dünyanın çeşitli yörelerinde çocukların % 10-15’ini etkilediği bildirilmektedir. Hastalığın son 40 yıl içinde prevelansı gittikce artmaktadır ^1-3. Bütün dünyada artan oranda görülmesinin nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Bununla birlikte çevresel bazı faktörler suçlanmaktadır. İrritanlar, yiyecekler, hava yoluyla gelen polen, çimen gibi allerjenler, ev tozu akarları, enfeksiyonlar ve stres atopik dermatiti alevlendirmektedir ^1,4.

Atopik dermatitli hastalarda genellikle yüksek IgE seviyesi, kişisel ve ailesel atopi öyküsü bulunur. Tanı klinik bulguların değerlendirilmesi ile konur, tanı için spesifik bir test yoktur ^1,2. Bu çalışmada amacımız bölgemize ait atopik dermatitli hastalarda IgE düzeyinin saptanması ve daha sonraki çalışmalarda bu oranın referans olarak alınabilmesini sağlamaktır.

Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı’nda atopik dermatit tanısı konan ve yaşları 8-35 (ortalama 21.77±2.88) arasında olan 23 olgu ile, 18-32 yaşları arasında olan 23 sağlıklı gönüllüden 2ml venöz kan alındı. Santrifüj edilen kanların serumları ayrılarak çalışma gününe kadar –80 ºC de derin dondurucuda bekletildi. Hasta ve kontrol serumlarından total IgE ELISA (UC IgE AIA kit Eucardio Laboratory) yöntemiyle çalışıldı. Sonuçların karşılaştırılması SPSS 11.0 programında Student’s T testi kullanılarak yapıldı. p<0.05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Çalışmaya alınan 23 hastanın yaş ortalaması 21.77±2.88, 23 sağlıklı gönüllünün yaş ortalaması ise 22.87±2.02 olarak saptandı. Kişisel atopi hikayesi % 22 iken, ailesel atopi hikayesi % 36.1 oranında saptandı. Hastalığın başlama yaşının kişisel ve ailesel atopi hikayesi ile ilgisi bulunamadı. Hastaların hiçbiri ilaç alerjisi hikayesi vermiyordu fakat % 7.4 oranında gıda alerjisi öyküsü alınmıştı. Atopik dermatitli hastaların total IgE değerleri 59.08±14.45 (ortalama ± SE), sağlıklı kontrol grubunun değerleri ise 29.04±4.97 idi (p< 0.05). Veriler Tablo 1’de sunulmuştur.

Atopik dermatitli hastaların % 90’ından fazlasında deride S.aureus kolonizasyonunun gösterilmesi ve stafilokokkal süperantijenlere karşı spesifik IgE antikorlarının saptanması bu mikroorganizmanın süperantijen salarak T hücrelerini ve makrofajları aktive ettiğini düşündürmüştür ^1,5,6. IgE üretiminin artması, atopik dermatitin önemli bulgularından biridir. IgE yüksekliği ile lezyonlar arasında belirli bir uyumun bulunup bulunmadığı tam olarak gösterilememiştir. Bazı çalışmalar atopik fenotipi ile serum IgE seviyesi arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir ^7-9. Laske ve Niggemann ⁹ çalışmalarında ekzemanın şiddeti ile IgE seviyesi arasındaki ilişkiyi araştırmışlar ve anlamlı ilişki saptamışlardır. Gıda sensitivitesi IgE ile paralellik göstermemiştir, fakat hastalığın SCORAD seviyesi aeroallargen sensitivitesi ile ilişkili bulunmuştur. Atopik aile öyküsü ile IgE seviyesi ise ilgisiz bulunmuştur ⁹. Bizim çalışmamızda atopik dermatit tanısı alan hastaların total IgE düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlenmiştir.

Plasebo kontrollü çalışmalar orta ve şiddetli tutulumlu atopik dermatitli çocuklarda gıda allerjenlerinin deri döküntülerini %30-40 oranında artırdığını göstermiştir. Üç yaşından sonra gıdaların etkisi azalmaktadır ^4,6. Atopik dermatiti alevlendirdiği bildirilen gıdalar inek sütü, yumurta, soya, un, balık ve deniz ürünleri ve fıstıktır ⁴. Olgularımızda benzer gıdaların hastalığı alevlendirme öyküsü % 7.4 olarak saptanmıştır. Rottem ve arkadaşları ⁵ hastalarında aile öyküsünü % 41.3 oranında bildirmektedirler, bizim hasta grubunda ise ailesel atopi öyküsü % 36.1 olarak bulundu.

Atopik dermatitin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde insidansı giderek artma gösteren ve hem çocuğu hem de ailenin yaşam kalitesini etkileyen kronik bir dermatit olması nedeni ile klinik tanı, takip ve tedavisinin dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir ¹⁰. Atopik dermatit tanısı klinik kriterlerin değerlendirilmesi ile konur, tanıyı doğrulayacak bir laboratuar yöntemi bulunmamaktadır ¹⁰. Bu nedenle hastaların klinik özelliklerinin erken ve doğru değerlendirilmesi gerekmektedir. Bölgemize ait atopik dermatitli hastalarda IgE düzeyinin saptanması, daha sonraki çalışmalarda bu oranın referans olarak alınabilmesini sağlayacaktır.