Parotis bezinde vasküler tümörler seyrek görülmekle birlikte genellikle erken çocukluk döneminde ortaya çıkar ^1-6.

Genel olarak parotis bezinin neoplazmları sık olmayıp yaklaşık tüm tümörlerin %2’sinden daha azını oluşturmaktadır ⁶. Bebeklik çağında %50-75 oranında görülen tümörün yetişkinlerde görülme oranı yalnızca %1.5-2’dir ¹. Kadınlarda erkeklere göre daha sıktır. Tükrük bezlerinde görülen hemanjiom %80 oranında parotis bezinde, %18 oranında submandibular bezde, %1-2 oranında da minör tükrük bezlerinde görülür. Parotisde görülenler hemen tümüyle yüzeyel yerleşimlidir. Damardan zengin olmasına rağmen pulsasyon, fluktuasyon veya ısı artışı göstermezken, seyrek olarak tümörün genişlemesi venöz staza yol açabilir. Tümörün etiyolojisi bilinmemektedir ⁷. Akut ağrı ve şişme ilk semptomlar olabilir ³.

Parotis bezinden çıkarılan ve kavernöz hemanjiom tanısı alan 33 yaşındaki olgu erişkin yaşta olması nedeniyle ilginç bulunarak literatür bilgileri ışığında tartışıldı.

Birkaç aydır boyunda şişlik ve ağrı yakınmasıyla Fırat Üniversitesi Fırat Tıp Merkezi’ne başvuran 33 yaşındaki olgudan cerrahi rezeksiyonla elde edilen 6x4x2.5 cm boyutlarındaki parotis bezinde 2.5 cm’lik kanamalı bir alan dikkati çekti. Bu alandan alınan örneklerde tükrük bezine ait yapıların yanısıra periduktal yerleşimli çok sayıda genişlemiş kavernler oluşturmuş vasküler kanallardan oluşan benign tümöral yapı görüldü (Şekil 1). Tek sıralı endotel hücreleri ile döşeli olan damar yapılarının bir kısmının kanla dolu olduğu saptanarak kavernöz hemanjiom tanısı konuldu.

Şekil 1: Tükrük bezine ait bez yapıları ile ilişkili çok sayıda genişlemiş kavernler oluşturmuş vasküler yapıların görünümü (H –E X 40).

Hemanjiomlar kapiller ve kavernöz olmak üzere iki tipte oluşurlar. Histolojik olarak kapiller tip çok sayıda küçük ve sınırlı damar yapılarından, kavernöz tip ise yer yer kistik kavern yapıları oluşturan damarlardan oluşur. Bu iki tip içerisinde kavernöz hemanjiom daha sık görülmektedir ^1,4. Tükrük bezi tümörleri nisbeten seyrek görülmekte olup baş ve boyun neoplazmlarının yaklaşık %1-4’ünü oluşturur ¹. Parotiste vasküler neoplazmlar diğer tükrük bezlerine göre daha sıktır ^2,8. Ancak genellikle erken çocukluk çağında ortaya çıkmaktadır ^1,2,4-6. Buna karsın yetişkinlerde parotis bezinde hemanjiom oldukça nadir olarak görülmektedir ⁴.

Tümörün önemli bir özelliği ilk 6-10 yıl içinde spontan gerileme göstermesidir. Hemanjiomlar çoğunlukla deride ve daha az sıklıkla kasta olmak üzere damar anomalilerinden gelişerek deri altı ve çevre organlara doğru uzanır ¹.

Kapsülün olmayışı parotis bezi tümörlerinin gelişiminde önemlidir. Hemanjiomların hemen tümü yüzeyel yerleşimli olup olguların 1/3 ünde ilk 6 ayda bezin daha derin kısımlarına ilerleyebilir ¹.

Tükrük bezi hemanjiomlarında komplikasyon olarak kavernlerin sklerozu ve flebit gelişebilmektedir. Ayrıca bu flebit organize olarak kalsifiye koagülüm oluşturur ve yanlışlıkla tükrük bezi taşları ile karıştırılabilir ¹.

Yetişkinlerde seyrek olarak görülen bu tümörün tedavisi cerrahi eksizyon olup, endikasyonları tümörün büyük olması, hızlı büyümesi ve lezyon içine kanama olmasıdır ⁹. Postoperatif rekürrensler %30 olguda gözlenir ¹.

Sonuç olarak; tükrük bezlerinde ender görülen bu tümörlerin, klinikte ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulması önemlidir.