Apandisit ve komplikasyonları, özellikle çocuk ve gençlerde olmak üzere tüm yaş gruplarında sık görülen, çoğu kez cerrahi işlem gerektiren patolojilerdendir¹. Yabancı cisim tıkanıklıklarına bağlı gelişen apandisit olguları daha az sıklıkta ve çocuklarda görülür². Sindirilmemiş kuru fasülye tanesine bağlı apandisit olgusu, literatürde daha önce raporlanmamıştır.

Batın sağ alt kadran ağrısı nedeniyle acil servise başvuran 20 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde; karın sertliği, palpasyonda sağ alt kadranda ağrı ve rebound pozitifliği saptanmıştır. Fizik muayene bulguları ile apandisit ön tanısı konan hastanın ayakta direkt batın grafisinde ve kan tetkiklerinde belirgin anormal bulguya rastlanmamış ve batın ultrasonografisi yapılmıştır. Sonografide, sağ alt kadranın yüzeyel prop ile incelenmesinde, lümeni genişlemiş ve duvarı kalın apendiks ile uyumlu görünüm izlenmiştir. Geniş lümen içerisinde, pü ile uyumlu olabilecek ekojeniteler ve akustik gölge veren 13 mm boyutlu hiperekojen yapı görülmüştür (Şekil 1). İnflame apendiks etrafındaki mezenterik yağlı dokuda ödem ve kalınlaşma ile uyumlu eko artışı dikkati çekmiştir. Klinik muayene ve sonografik bulgular eşliğinde akut apandisit tanısı konan olguya apendektomi ameliyatı yapılmıştır. Ameliyat bulguları da apandisit ile uyumlu olan olgunun eksize edilen appendiks materyali makroskopik incelendiğinde, lümeni içinde sindirilmemiş kuru fasülye tanesi saptanmış (Şekil 2) ve apandisite bunun neden olduğu anlaşılmıştır.

Şekil 1: Transvers sonografik kesitte; duvarı kalın apendiks ve lümen içinde akustik gölgesi olan 13 mm çaplı ekojenite (oklar) görülmektedir.

Şekil 2: Makroskopik patoloji olarak inflame apendiks ile lümen proksimalinde kuru fasülye tanesi (oklar) izlenmektedir

Akut apandisit, apendiks lümeninin çeşitli nedenlerle tıkanması sonucu distansiyonu ve inflamasyonu tablosudur. Bazı olgularda distandü lümen içeriği, inflame duvarı perfore ederek çevre mezenterik dokuya yayılıp peritonite, bazı olgularda ise inflamasyon çevre dokularca sarılarak plastron neden olabilir^3,4.

Apendiks lümeninin tıkanması, çocuk ve gençlerde daha çok enfeksiyonlara bağlı gelişen lenfoid hiperplazi sonucu görülürken, yaşlı hastalarda daha çok fekalitlere bağlıdır. Apandisitler daha az sıklıkta parazit, yabancı cisim ve neoplazilere bağlı olarak da gelişebilmektedir^1,5,6.

Tıkanıklık nedeni ne olursa olsun apandisit olgularının klinik tabloları birbirine benzer. Önce göbek bölgesinde başlayan karın ağrısı zamanla sağ alt kadrana lokalize olur. Fizik muayenede, palpasyonla ağrı, karın sertliği ve rebound pozitifliği görülür. Bazı olgularda antibiyotik tedavisine yanıt alınsa da kesin tedavi yöntemi apendektomidir.

Yabancı cisim yutulması, her yaşta olsa da daha çok çocuklarda görülen bir durumdur. Yutulan cismin özelliğine bağlı olmakla birlikte, yabancı cisim % 85 olguda işlem gerektirmeden sindirim sisteminden normal pasajla atılabilir. Bazı olgularda yabancı cisim kendi ağırlığı ile apendiks lümeni içine girebilir. Apendiksin anatomik yapısı nedeniyle bu olasılık oldukça düşük olup % 0,0005 oranındadır^2,7,8. Literatürde; iğneden kum parçacıklarına, köpek tüyünden ateşli silah mermi parçacıklarına, pil ve metal alet parçacıklarından tırnak parçacıklarına kadar çok çeşitli yabancı cisimlerin yutulmasına sekonder apandisit olguları raporlanmıştır^6,9-11. Klingler ve arkadaşları, apendiks lümeninde saptanmış yabancı cisimlerle ilgili 256 olguluk literatür taramasında, yabancı cisimlerin çoğunun opak olup; keskin, uzun, sert ve ince olanlarının komplikasyona daha çok neden olduklarını bildirmişlerdir². Bu yabancı cisimlerin, apandisite neden olmamışsa ve olanak varsa endoskopik olarak çıkarılabileceğini, komplike ve apansite neden olmuşsa cerrahi işlem yapıldığını raporlamışlardır².

Normal yiyecek maddelerinin apendiks lümenine girerek apandisit tablosu oluşturması ile ilgili olarak, tavuk ve balık etleriyle birlikte yutulan iyi ayıklanmamış kemik parçacıklarının veya kiraz çekirdeklerinin apandisit yaptığına dair yayınlar vardır¹². Ancak, bizim olgumuzda olduğu gibi, yiyeceklerin çiğnenmeden yutulması veya iyi sindirilememesi sonucu apendiks lümenini tıkayarak apandisite neden olması literatürde daha önce raporlanmamıştır.

Sonuç olarak, apendiks lümenine geçip tıkanmaya neden olabilme olasılığı nedeniyle, yenilen besinlerin iyi pişirilmiş olmasına ve tam olarak çiğnenmesine dikkat edilmeli, temel besin kaynaklarından biri olan kuru baklagil tanesinin bile apandisite neden olabileceği akılda tutulmalıdır.