Meme başı adenomu oldukça nadir görülen benign bir antitedir. İlk kez 1955'te Jones tarafından tanımlanmış ve meme başı kanallarının florid papillamatozisi olarak adlandırılmıştır¹. Histolojik olarak iyi diferansiye adenokarsinom ve klinik olarak Paget hastalığı ile karışabilir. Bu yazıda, intraduktal papillomu taklit eden bir meme başı adenomu olgusunun mammografik, ultrasonografik bulguları sunuldu ve güncel literatür bilgileri gözden geçirildi.

39 yaşındaki bayan hasta bir aydır sağ meme başında kitle fark etmesi üzerine hastanemize başvurmuştu. Fizik muayenede meme başının arkasında iyi sınırlı, sert, yüzeyel yerleşimli, yaklaşık iki cm çapında kitle palpe edildi. Meme başı akıntısı, kızarıklık, hassasiyet, şişlik saptanmadı. Meme başı erozyonu ve belirgin retraksiyon yoktu. Sağ aksillada lenfadenopati saptanmadı. Sol memenin fizik muayenesi doğaldı. Mammografik incelemede, sağda meme başı arkasından başlayıp üst dış kadrana doğru uzanan lobule konturlu, sınırları net seçilemeyen nodüler opasite izlenmiştir (Resim 1). Ultrasonografik kontrolünde mural nodül içeren iki adet dilate duktus saptanmıştır (Resim 2). İntraduktal papillom ön tanısı ile exisyonel biopsi uygulandı. Makroskopik incelemede 2.5x1.8 cm boyutunda gri renkli, sert, solid, heterojen, iyi sınırlı nodüler oluşum izlenmiştir. Mikroskopide, büyük bir duktus içine yerleşmiş papiller projeksiyon oluşturmuş çift sıralı epitel ile döşeli yapı izlenmiş olup epitelde yer yer apokrin metaplazi saptanmıştır. Hiperkromazi, pleomorfizm, mitotik aktivite ve nekroz saptanmamıştır. Bulguların meme başı adenomu ile uyumlu olduğuna karar verilmiştir.

Resim 1: Sağ memenin mammografik incelemesi CC grafide, meme başı arkasında sınırlı net seçilemeyen nodüler opasite (ok) izlenmekte.

Resim 2: a, b) Meme US’de meme başı komşuluğunda mural nodül içeren dilate duktuslar izlenmekte.

Meme başı adenomu oldukça nadir görülen benign bir patolojidir. İlk kez 1955'te Jones tarafından tanımlanmıştır¹. Florid papillomatozis, eroziv adenomatozis, subareolar duktus papillomatozisi, papiller adenom veya süperfisiyal papiller adenomatozis olarak da adlandırılır. Taylor ve ark.ve Goldman ve ark. memenin stromal yapısındaki adenomatöz proliferasyon nedeniyle meme başı adenomu tanımlamasını kullanmıştır⁵. Farklı miktarlarda epitelyal-myoepitelyal proliferasyon ve fibröz doku karışımından oluşan bu antiteyi Rosen ve Oberman 4 gruba ayırmıştır: i) Sklerozan papillomatozis patern ii) Papillomatozis patern iii) Adenozis patern iiii) Miks proliferatif tip^1-3.

Meme başı adenomu tesbit edilen hastaların çoğu 40-50 yaş arasındaki kadınlar olup hemen daima tek meme tutulur. En sık rastlanan klinik bulgu meme başında ağrılı, hassas kitle ve sertliktir. Bunları sırasıyla meme başında kızarıklık, erozyon, kaşıntı, kanlı veya seröz akıntı takip eder. Düzensiz geniş ve deforme meme başı mevcuttur. Semptomlar siklik olabilir ve premenstruel periyodla artış gösterebilir. Semptomların başlamasıyla ile tanı konması arasındaki süre de ğişmekle birlikte genellikle birkaç yıldır. Genç hastalarda sıklıkla ailede meme kanseri öyküsü mevcuttur. Uzun süredir devam eden meme başının ülsere görünümü nedeniyle klinik olarak Paget hastalığından ayırtedilmesi oldukça güçtür^1-9.

Paget hastalığı ve invaziv adenokarsinoma dışında intraduktal papilloma, fibrokistik hastalık, mammarian duktus ektazisi, fibroadenoma, ve kronik subareolar abse de meme başını tutabildiğinden ayırıcı tanıda akılda tutulmalıdır^4-7.

Meme başı adenomu mammografide sınırları net seçilemeyen nodüler dansite olarak izlenir. Kalsifikasyon içerebilirler. Ultrasonografide, ön-arka çapı transvers çapından fazla, düzensiz konturlu, hipoekoik olarak görüldüğünden malign kitleyi düşündürür^1-5.

Gross incelemede adenom sert, iyi sınırlıdır ancak enkapsüle değildir. Histolojik incelemede, çift tabakalı epitelle döşeli tübüler yapılar mevcuttur. Duktal proliferasyon ve kistik alanlar içerir. Belirgin fibröz stromanın eşlik ettiği prolifere glanduler yapılar nedeniyle pseudoinvaziv paternden bahsedilir ki bu özelliğinden dolayı invaziv duktal karsinoma ile karışabilir⁷. Meme başından kanlı-seröz akıntı yapan sebeplerden intraduktal papillomdan meme başının hemen altında olmaları ve laktiferröz sinüslerin içlerinde oluşabilmeleri ile ayırt edilir. Ayrıca meme başı akıntısının ve lezyondan yapılan ince iğne aspirasyonun sitolojik incelenmesinde intraduktal papillomda fokal köpük ve iğ hücrelerini içeren, papiller kümeler oluşturan duktuslar tesbit edilebilir. Kesin tanı konulamadığı durumlarda immünohistokimyasal çalışmalar yapılabilir^5,9.

Aspirasyon biyopsisinin sitolojik incelemesi yanlış pozitif sonuç verebilir. Tanıda bu hastalık akılda tutulmalı ve histolojik inceleme için sınırlı ekzisyon yapılmalıdır. Meme başı adenomu tanısında frozen incelemeler önerilmemektedir⁸.

Meme başı adenomunda prognoz mükemmel olup tamamen eksize edildiğinde nüks ihtimali çok düşüktür. Nadiren maligniteye dönüşen vakalar bildirilmişse de adenom çoğunlukla prekanseröz değildir. Basit cerrahi exisyon ile tedavi edilebildiginden tanıda yanılma gereksiz geniş cerrahiye yol açar^1-5.

Sonuç olarak, meme başı adenomu oldukça ender rastlanan benign bir antite olup intraduktal papillomu klinik, histolojik ve görüntüleme bulguları açısından taklit edebilmektedir.