Testis Rüptüründe Konservatif Yaklaşım: Nadir Bir Olgu ve Tedavisi

Mehmet SARAÇ; Ünal BAKAL; Mehmet Ruhi ONUR; Tugay TARTAR; Ahmet KAZEZ

2015, Cilt 20, Sayı 2, Sayfa(lar) 122-124

Özet Summary Tam Metin (HTML) Tam Metin (PDF)

Testis Rüptüründe Konservatif Yaklaşım: Nadir Bir Olgu ve Tedavisi

Mehmet SARAÇ¹, Ünal BAKAL¹, Mehmet Ruhi ONUR², Tugay TARTAR¹, Ahmet KAZEZ¹

¹Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı, Elazığ, Türkiye
²Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Elazığ, Türkiye

Anahtar Kelimeler: Testis rüptürü, Çocuk, Travma, Testicular Rupture, Children, Trauma

9.224 görüntülenme 2.252 indirme

Testis rüptürü oldukça nadirdir ve cerrahi tedavi ile onarım klasik tedavi olarak tanımlanır. On üç yaşında erkek çocukta iki gün önce futbol oynarken top çarpması nedeniyle testiküler travma oluşmuştu. Sağ skrotumda ödem, şişlik, kızarıklık ve ağrı vardı. Skrotal doppler sonografide sağ testis anteriorunda süperior yerleşimli tunica albugineadan mediale protrude olan 18X15 mm boyutlarında testis parankimi izlendi (tunica albuginea yırtığı sonrası testis rüptürü). Geç getirilen olgu koservatif tedavi ile takibe alındı. Yatışının 4. günü kontrol skrotal doppler sonografide hematomun küçülmesi ve testis kan akımının normal olarak değerlendirilmesi üzerine hasta taburcu edildi. Erken tanımlamalarda cerrahi tedavi benimsenir. Gecikmiş olguda konservatif tedavi olumlu sonuç verdi. Solid organ yaralanmalarında son dönemlerdeki konservatif yaklaşımı bu olgularda da düşünebiliriz.

Testicular rupture is quite rare and surgical treatment is defined as the classical treatment. Testicular trauma was occurred in a 13-year-old boy as a result of ball strike while playing football two days ago. There were oedema, swelling, rash and pain in the right scrotum. The scrotal doppler sonography revealed an 18x15 mm-size testis parenchyma protrusion located superior in the anterior part of the right testis to the medial of the tunica albuginea. Late delivered case was followed up with conservative treatment. On the 4th day of hospitalization, the patient was discharged since the hematoma revealed smaller in the control doppler US and testis blood flow was evaluated as normal. Surgical treatment is accepted as the therapy method by early diagnosed cases. By this patient, conservative treatment method also had positive results. We are in the opinion that the conservative approach by late diagnosed solid intraabdominal traumas may be considered also by such cases.

Giriş

Tunika albuginea rüptürüne testis rüptürü denilmektedir¹. Testis rüptürünün çocuklarda görülme sıklığı bilinmemekle birlikte adölesanlarda daha sık görülmektedir¹. Künt genitoüriner travma sonrası testis rüptürü daha sık görülmektedir¹. Künt testis travmaları evre 1; testis kontüzyonu, evre 2; testis rüptürü ve tunika albuginyanın retraksiyonu, evre 3; komplet testis rüptürü ve evre 4; testis fragmantasyonu olmak üzere 4 evrede sınıflandırılmaktadır².

Testiküler travma sonrası klinik ve fizik muayene ile testis rüptürü tanısı koymak zordur. Testiküler travmada ilk başvurulacak tanı yöntemi ultrasonografidir (US)³. Tedavi yöntemi fizik muayene ve ultrasonografi bulgularıyla planlanmalıdır. Erken olgularda cerrahi onarım tercih edilmektedir¹.

Bu makalede, skrotal travma sonrası testis rüptürü gelişen ve geç dönemde getirilen hastanın konservatif takip ile tedavi sonuçları sunuldu.

Olgu Sunumu

Top çarpması nedeniyle testiküler travma oluşan 13 yaşında erkek çocuk, her iki testiste ağrı ve sağ testiste artan şişlik nedeni ile olaydan 40 saat sonra acil servise getirilmişti. Fizik muayenesinde sağ skrotumda ödem, şişlik, kızarıklık ve ısı artışı vardı. Belirgin hassasiyetin olduğu skrotum 5x10 cm boyuta ulaşmıştı ve testis ayrıca palpe edilemiyordu (Resim 1). Sol skrotum ve testis normaldi. Diğer sistem muayeneleri doğaldı. Laboratuvar incelemelerinde; beyaz küre sayısı 10x103/uL ve tam idrar tetkiki normaldi.

Resim 1: Travma sonrası skrotumun görünümü.

Skrotal doppler US' de sağ testis anterior-süperior yerleşimli tunica albugineadan mediale protrüde olan 18x15 mm boyutlarında testis parankimi izlendi (tunica albuginea yırtığı sonrası testis rüptürü). Ayrıca testis parankimi içerisinde hematom alanları ve inferiorda tunica albuginea ile testis parankimi arasında 28x20 mm boyutunda hematom alanı izlendi (Resim 2).

Resim 2: Testis rüptürü RDUS görüntüsü. Testiste tunika albuginea yırtığını düşündüren konturda bozulma izlenmekte.

Geç getirilen testis rüptürü tanısıyla hasta konservatif tedavi ile takibe alındı. Testis elevasyona alındı ve antibiyoterapi başlandı. Klinik takibinde kızarıklık ve hassasiyet azaldı. Tedavinin 4. günü kontrol US' de sağ testis parankimindeki hematomun küçüldüğü ve sağ testis kan akımının normal olduğu izlendi. Üçüncü ayda yapılan kontrol fizik muayenede sağ testis boyut ve kıvamı normaldi. Kontrol US' de bilateral testiküler perfüzyon simetrik ve doğaldı. Yapılan testis sintigrafisinde sağ testis orta lateral alanda hipoaktivite alanları izlendi (Resim 3). Hasta halen sorunsuz olarak izlenmektedir.

Resim 3: Testis sintigrafisinde sağ testis orta lateral alanda hipoaktivite görünümü.

Tartışma

Skrotal travmalar en sık adölesan ve genç erişkinlerde görülmektedir (1). En sık künt travmalarda görülmekle birlikte, penetran, yanık veya sıyrılma şeklinde de olabilir (1). Literatürde sağ ve sol testisin rüptür oranlarında farklılık bildirilmemektedir (3). Skrotal travma acil bir durumdur. Hızlı tanı ve tedavi ile testis kaybının önlenmesi oldukça önemlidir (4). Bizim olgumuz adölesan yaş grubundaydı ve top çarpması ile künt travma sonucu testis rüptürü gelişmişti.

Testis rüptüründe en sık klinik bulgular palpasyonda hassasiyet, ağrı, hiperemi, ödem ve ekimozdur (1, 5). Skrotumdaki ödem nedeniyle testis palpe edilemeyebilir. Sunulan olguda sağ skrotumda ödem, kızarıklık, ısı artışı ve belirgin hassasiyet mevcuttu. Sağ testis ayrı bir yapı olarak palpe edilememekteydi. Bu bulgular testis rüptürünün diğer akut skrotum nedenlerinden ayırt edilmesini zorlaştırıyordu.

Testis rüptüründe ilk tanı yöntemi US' dir. Testis parankiminin heterojen olması ve tunika albugineanın yırtılması ile testis konturunun devamlılığının bozulması en önemli US bulgularıdır (1). Travma sonrası hematosel ve hematom testis rüptürünün indirekt US bulgularıdır (6). Ancak testis rüptüründe kesin US bulguları bulunmamaktadır (7). Olgumuzda US bulgusu; prankimde hematom olması, tunika albuginea bütünlüğünün bozulması ve testisin protrüde olmasıydı.

Testis rüptüründe acil cerrahi eksplorasyon ve primer testis onarımı önerilmekte, geç cerrahinin testisin kurtarılma olasılığını düşürdüğü bildirilmektedir (1). Konservatif tedavide testis atrofisi ve dirençli ağrı görülebilmektedir (1). Olgumuzun geç başvurmuş olması nedeniyle konservatif yaklaşım tercih edildi. Üç ay sonra yapılan kontrol US' de bilateral testis perfüzyonu simetrik ve tabii idi.

Literatürde evre 3 ve evre 4 testis travmalarında primer onarım veya orşiektomi yapılmasıyla ilgili bilgiye ulaşılamadı. Ancak testisin korunması açısından primer onarım en etkili tedavi yöntemidir (8). Literatürde künt travmaya bağlı testis rüptüründe hematomun büyümesi, testisin total avulsiyonu, skrotal açık yara varlığı acil cerrahi endikasyonu olarak bildirilmiştir (6). Olgumuzda yukarıda sayılan cerrahi müdahale endikasyonları olmadığından ve gecikmeli olarak müracaat ettiğinden konservatif tedaviye karar verildi. Son yıllarda diğer solid organ yaralanmalı olgularda da konservatif tedavi seçeneğinin ön plana çıkması geç gelen bu olguda da benzer bir yaklaşımı akla getirmiştir.

Literatürde testis rüptürü tanısı ile takip edilen hastaların US ile takip edildiği bildirilmektedir (1,10). Sunulan olguda US takibi yanında hastaya literatürde olmamasına rağmen testiküler infarkt alanları hakkında ek bilgi edinmek amacıyla testiküler sintigrafi yapıldı.

Yapılan testis sintigrafisinde sağ testis orta lateral alanda hipoaktivite olduğu tespit edildi. Bu alanın iyileşme bölgesi olduğu düşünüldü.

Sonuç olarak testis rüptürü tanısında non-invaziv ve kolay uygulanabilir olması, US' yi önemli kılmaktadır. Geç gelen ve komplet olmayan testis rüptüründe konservatif yaklaşımın uygulanabilir ve etkili bir tedavi seçeneği olabilir.

Kaynaklar

1)Buckley JC, McAninch JW. Diagnosis and management of testicular ruptures. Urol Clin N Am 2006; 33: 111-6.

2)Sauvage P, Geiss S, Leculee R, Hideux S. Injuries of testis in children. Chir Pediatr 1988; 29: 136-41.

3)Cubillos J, Reda EF, Gitlin J, Zelkovic P, Palmer LS. A conservative approach to testicular rupture in adolescent boys. J Urol 2010; 184: 1733-38.

4)Buckley JC, McAninch JW. Use of ultrasonography for the diagnosis of testicular injuries in blunt scrotal trauma. J Urol 2006; 175: 175-8.

5)Deurdulian C, Mittelstaedt CA, Chong WK, Fielding JR. US of acute scrotal trauma: optimal technique, imaging findings, and management. Radiographics 2007; 27: 357-69.

6)Chandra RV, Dowling RJ, Ulubasoglu M, Haxhimolla H, Costello AJ. Rational approach to diasgnosis and management of blunt scrotal trauma. Urology 2007; 70: 230-4.

7)Dogra V, Bhatt S. Acute painful scrotum. Radiol Clin North Am 2004; 42: 349-63.

8)Guichard G, Ammari JE, Coro CD, et al. Accuracy of ultrasonography in diagnosis of testicular rupture after blunt scrotal trauma. Urology 2008; 71: 52-6.

9)Soyer T, Hançerlioğulları Ö, Çakmak M. Komplet testis rüptüründe primer onarım: olgu sunumu. Çocuk Cerrahisi Dergisi 2008; 22: 138-41.

10)Pogorelic Z, Juric I, Biocic M, et al. Management of testicular rupture after blunt trauma in children. Pediatr Surg Int 2011; 27: 885-9.