Bel ağrısı, baş bölgesi ağrılarından sonra en sık görülen kas iskelet sistemi ağrılarındandır¹. Bel ağrısının birçok nedeni vardır. Erişkin dönemde, omurga ve etrafındaki yapılardan kaynaklanan mekanik tipteki bel ağrısı ile sık karşılaşılmaktadır. Genellikle neden intervertebral disk, bölgedeki ligamanlar veya kaslardaki dejenerasyon, gerilme ve burkulmalardır. Daha az sıklıkla nörojenik, inflamatuar, enfeksiyöz veya neoplastik nedenlerle ağrı görülebilir².

Yetişkin yaş grubu ile karşılaştırıldığında genç yaşta bel ağrısı; benign ve malign tümörler, enfeksiyöz olaylar ve konjenital malformasyonlar gibi daha nadir görülen morfolojik durumlar sebebi ile oluşabilmektedir³. Spinal kolonun konjenital malformasyonları sıklıkla kronik bel ağrısına sebep olup, ayırıcı tanıda gözden kaçmaktadır. Bu yazıda geç tanı konulmuş, lomber kifozla sonuçlanmış anterior segmentasyon defekti olan bir vaka sunulmuştur.

Özgeçmişinde bilinen hastalık öyküsü olmayan 19 yaşında kadın hasta yaklaşık 7 yıl önce başlayan, 2 yıldır devamlı olan bel ve sırt ağrısı, hareket kısıtlılığı şikayeti ile polikliniğe başvurdu. Uzun süre ayakta durduğunda veya ağırlık kaldırdığında artan bel ağrısına her iki alt ekstremitede yer yer uyuşmaların eşlik ettiğini belirten hasta daha önce bu nedenle başvurduğu merkezlerde verilen medikal tedavilerden kısmi fayda görmüş. Ağrıları ile ilişkili başka bir şikayeti olmayan hastanın gece ağrısı ve sabah tutukluğu şikayeti de vardı. Güç kaybı ve inkontinans şikayeti yoktu. Aile öyküsünde özellik yoktu.

Hastanın yapılan fizik muayenesinde bilateral paravertebral spazm ve lomber bölgede kifoz görüldü. Lomber bölge hareketleri fleksiyon 60°, ekstansiyon 10°, lateral fleksiyonlar 20° limitli ve ağrılı idi. Servikal bölge ve diğer eklemlerin fizik muayenesi ile üst ve alt ekstremite nörolojik muayenesi normaldi.

Hastanın direk grafisinde L1-L2-L3 vertebralarda anterior füzyon ve lomber kifoz olduğu görüldü (Şekil 1).

Şekil 1: L1-L2-L3 vertebralarda anterior füzyonunu gösteren direkt grafi görüntüsü

Hastanın çekilen MR grafisinde spinal kordun L3 seviyesinde (tethered kord) sonlandığı ayrıca L4-L5 bilateral nöral foramenleri daraltan diffüz bulging olduğu görüldü (Şekil 2).

Şekil 2: L1-L2-L3 vertebralarda anterior füzyonunu gösteren MRG görüntüsü

Ülkemizde 15 ilde yapılan bir çalışmaya göre bel ağrısı, ağrı nedenleri arasında ikinci sırada yer almaktadır¹. Kronik bel ağrısı sıklıkla yetişkin yaş grubu hastalarda görüldüğü gibi giderek artan bir oranla gençlerde de görülebilmektedir. Genç yaştaki hastalarda bel ağrısı sıklıkla travma, aşırı spor aktivitesi ve hızlı büyümeye bağlı kas-iskelet disbalansı gibi nedenlerle görülebilir. Bunun yanında spinal deformiteye yol açan konjenital malformasyonlar gibi daha nadir görülen morfolojik durumlar da genç yaşta bel ağrısı sebebi olabilmektedir³.

Pediatrik yaş grubunda spinal deformiteler; konjenital anomaliler, nöromusküler problemler, iskelet displazileri ve gelişimsel sorunlar nedeni ile ortaya çıkabilir⁴. Bir spinal deformite olan kifoz, nadiren konjenital vertebral anomalilere bağlı olarak görülür. Literatürde ilk konjenital vertebral anomaliye bağlı kifoz olgusu 1844 yılında Von Rokitansky tarafından bildirilmiştir⁵. 1905 yılında ilk defa direkt radyografi ile 30 yaşında bir erkek hastaya torakolomber kifoz tanısı konulmuştur.

Artan vakalar nedeni ile bir sınıflandırma ihtiyacı görülmüş ve günümüzde de halen kullanılmakta olan Winter ve arkadaşlarının 1973 yılında oluşturduğu konjenital kifoz klasifikasyonu geliştirilmiştir⁵. Buna göre vertebral cisim kayıpları Tip 1, segmentasyon kusurları Tip 2, her iki durumun beraber görüldüğü olgular Tip 3 olarak klasifiye edilmektedir. Bizim olgumuzda Tip 2 anterior segmentasyon defekti görülmüştür.

Geç tanı alan kifoz olgularında deformitenin ilerlediği ve multisistemik komplikasyonların ortaya çıktığı gözlenmiştir⁵. Renal, kardiak ve pulmoner sistemin sıklıkla etkilendiği, bununa beraber tethered kord, spinal stenoz ve diastometamyeli gibi intraspinal komplikasyonların gözlendiği bilinmektedir. Kord kompresyonu ile sonuçlanan ileri vakalarda parapleji de sıklıkla görülmektedir⁶. Bu olguda da anterior segmentasyon defekti nedeni ile oluşmuş kifozun bir komplikasyonu olarak tethered kord gelişmiştir.

Nadir görülen ve multi sistemik komplikasyon oluşturabilen spinal konjenital malformasyonlar özellikle genç yaştaki hastalarda görülen kronik seyirli spinal kolon ağrılarında ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulmalıdır.